સેક્રેડ ગેમ્સઃ અ ગેમ ચેન્જર

સંદેશ – સંસ્કાર પૂર્તિ – 12 ઓગસ્ટ 2018

મલ્ટિપ્લેક્સ

‘સેક્રેડ ગેમ્સ’ શોનું ડિરેક્શન કરનાર અનુરાગ કશ્યપ અને વિક્રમાદિત્ય મોટવાણેની દોસ્તી બે દાયકા કરતાંય વધારે જૂની છે. વિક્રમાદિત્ય મજાકમાં કહેતા હોય છે કે મારી લાઇફનો હીરો, વિલન અને જોકર ત્રણેય એક જ છે – અનુરાગ કશ્યપ!

‘સેક્રેડ ગેમ્સ’ સિરીઝ નેટફ્લિક્સ પર મૂકાઈ એ વાતને હજુ દોઢ મહિનો પણ થયો નથી. આટલા ટૂંકા ગાળમાં એ હદે પોપ્યુલર બની ચુકી છે ને એની એટલી બધી ચર્ચા થઈ રહી છે કે આપણને આશ્ચર્ય થાય. ‘સેક્રેડ ગેમ્સ’ એટલે નેટફ્લિક્સની સૌથી પહેલી ઓરિજિનલ ભારતીય સિરીઝ. ખૂબ બધો મદાર હતો આ શો પર. ભારતીય ઓડિયન્સની સામે હજુ હમણાં સુધી હિન્દી એન્ટરટેઇન્મેન્ટ માટે સિનેમા, ટીવી અને યુટ્યુબના થોડા ઘણા કોન્ટેન્ટ સિવાય ઓર કોઈ વિકલ્પ નહોતો. હા, એમેઝોન પ્રાઇમની ‘ઇનસાઇડ એજ’ તેમજ ‘બ્રિધ’ જેવી સિરીઝ જરૂર લોકપ્રિય બની હતી. એમ તો હોટસ્ટાર અને અન્ય ડિજિટલ માધ્યમો પર પણ એકાધિક શોઝનું સ્ટ્રીમિંગ થયું જ છે, પણ ‘સેક્રેડ ગેમ્સ’નો ઇમ્પેક્ટ કંઈક જુદા જ લેવલનો છે. બમ્પર સફળતા મળવાને કારણે આ શો ગેમ-ચેન્જર પૂરવાર થવાનો છે. નેટફ્લિક્સ, એમેઝોન જેવાં સ્ટ્રીમિંગ મિડીયા પર આંતરરાષ્ટ્રીય કોન્ટેન્ટની સામે વટથી ઊભા રહી શકે એવા તગડા બજેટ તેમજ ઉત્કૃષ્ટ ગુણવત્તાવાળા ખૂબ બધા ઓરિજિનલ ભારતીય શોઝ આપણે આવનારા સમયમાં માણી શકવાના.

‘સેક્રેડ ગેમ્સ’ એ મૂળ વિક્રમ ચંદ્રા લિખિત 928 પાનાંની અંગ્રેજી નવલકથા છે, જે બાર વર્ષ પહેલાં પ્રકાશિત થયેલી. એમાં 1990ના દાયકાના એક બમ્બૈયા ગેંગસ્ટર ગણેશ ગાયતોંડે (નવાઝુદ્દીન સિદ્દીકી) અને એના કોમ્પ્લીકેટેડ જીવનના તાણાવાણા ઉકેલવા મથતા પોલીસ ઓફિસર સરતાજ સિહં (સૈફ અલી ખાન)ની કથા છે. અનુરાગ કશ્યપ અને વિક્રમાદિત્ય મોટવાણેએ સંયુક્તપણે એનું અફલાતૂન ડિરેક્શન કર્યું છે. આ બન્ને સુપર ટેલેન્ટેડ ફિલ્મમેકરો હિન્દી સિનેમાના બદલાઈ રહેલા મિજાજના તગડા પ્રતિનિધિ સમાન છે.  46 વર્ષીય અનુરાગ કશ્યપ વધારે હાઇ પ્રોફાઇલ, સફળ, બોલકા અને વિદ્રોહી છે. એમના કરતાં પાંચેક વર્ષ નાના વિક્રમાદિત્ય અંતર્મુખ છે. એ ઓછું બોલે, ઓછું એક્સપ્રેસ કરે. અનુરાગ કશ્યપનાં નામે ‘બ્લેક ફ્રાયડે’, ‘દેવ.ડી’, ‘ગેંગ્સ ઓફ વાસેપુર’ જેવી કેટલીય ફિલ્મો બોલે છે, જ્યારે વિક્રમાદિત્યે ‘ઉડાન’, ‘લૂટેરા’, ‘ટ્રેપ્ડ’ અને ‘ભાવેશ જોશી’ આ ચાર ફિલ્મો ડિરેક્ટ કરી છે. અનુરાગ અને વિક્રમાદિત્યે ખુદનાં ફેન્ટમ ફિલ્મ્સ બેનર હેઠળ ખૂબ બધી ફિલ્મો પ્રોડ્યુસ કરી છે.

Anurag Kshyap (R) and Vikramaditya Motwane

બાપ અને ટીનેજર દીકરા વચ્ચેના તંગ સંબંધના વિષયવાળી 'ઉડાન' માર્કેટની દૃષ્ટિએ નાની ફિલ્મ હતી, પણ એણે જે અસર ઊભી કરી એ કમાલની હતી. રણવીર સિંહને તદ્દન જુદા જ રૂપમાં પેશ કરતી ‘લૂટેરા’ ફિલ્મ કલાત્મક જરૂર હતી, પણ ઘણા લોકોને એ નહોતી ગમી. એક જ ઘરમાં આકાર લેતી  ‘ટ્રેપ્ડ’ પણ ઇન્ટરેસ્ટિંગ ફિલ્મ હતી. વિક્રમાદિત્યની લેટેસ્ટ ‘ભાવેશ જોશી’ જોકે ખરાબ રીતે પિટાઈ ગઈ. ભલું થજો ‘સેક્રેડ ગેમ્સ’નું કે જેના કારણે વિક્રમાદિત્ય ડિરેક્ટર તરીકે પુનઃ ફોર્મમાં આવી ગયા છે.

વિક્રમાદિત્યનાં મમ્મી એક ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મમેકર માટે પ્રોડક્શન મેનેજર તરીકે કામ કરતાં હતાં. પછી ટેલિવિઝન શોઝ માટે પ્રોડક્શનની જવાબદારી સંભાળવા લાગ્યાં. વિક્રમાદિત્ય સત્તર-અઢાર વર્ષના હતા ત્યારથી મમ્મીના સેટ પર જતા. એને નાનાં-મોટાં કામમાં મદદ કરતા, થોડુંક પોકેટમની કમાઈ લેતા. પછી 'હમ દિલ દે ચૂકે સનમ' અને 'દેવદાસ'ના મેકિંગ દરમિયાન સંજય ભણસાલીનો આસિસ્ટન્ટ ડિરેક્ટર બન્યા. વિક્રમાદિત્ય આજની તારીખે પણ સ્વીકારે છે કે એની પાસે સિનેમાનું જે કંઈ જ્ઞાન છે તે સંજયસરને કારણે છે. વિક્રમાદિત્ય અને અનુરાગની સૌથી પહેલી મુલાકાત ઓસ્કર નોમિનેટેડ ફિલ્મ ‘વોટર’ (2005)ના સેટ પર થઈ હતી. દીપા મહેતા આ ફિલ્મનાં ડિરેક્ટર હતાં, અનુરાગે ડાયલોગ્સ લખ્યા હતા અને વિક્રમાદિત્યે કોરિયોગ્રાફી કરી હતી.

સંજય ભણસાલી કરતાં અનુરાગની સેન્સિબિલિટી સાવ અલગ. અનુરાગની સૌથી પહેલી 'પાંચ' નામની અન-રિલીઝ્ડ ફિલ્મના મેકિંગ દરમિયાન વિક્રમાદિત્યે એમની સાથે કામ કર્યું હતું. 'ઉડાન'ની સ્ક્રિપ્ટ વિક્રમાદિત્યે આ વર્ષોમાં લખી નાખી હતી. અનુરાગ સ્વયં તે અરસામાં લગભગ સ્ટ્રગલર હતા. તેઓ વિક્રમાદિત્યને કહ્યા કરતા કે જો હું પ્રોડયુસર હોત તો તારી આ ફિલ્મ હું જ પ્રોડયુસ કરત. એવું જ થયું. અનુરાગ જરા પાવરફુલ પોઝિશનમાં આવ્યા ને એમણે 'ઉડાન' પ્રોડયુસ કરી.

‘સેક્રેડ ગેમ્સ’ની સફળતાનો જશ વિક્રમાદિત્યને વધારે મળવો જોઈએ, કેમ કે એણે ડિરેક્શન ઉપરાંત બીજી ઘણી બધી જવાબદારીઓ એમણે ઉપાડી હતી. સિરીઝનાં નવાઝવાળાં દશ્યો અનુરાગે શૂટ કર્યાં છે, જ્યારે સૈફવાળા ટ્રેકનું શૂટિંગ વિક્રમાદિત્યે કર્યું છે. આઠ એપિસોડમાં ફેલાયેલી આ ફર્સ્ટ સિઝનના કુલ કોન્ટેન્ટમાં અનુરાગ કરતાં વિક્રમાદિત્યે શૂટ કરેલો હિસ્સો મોટો છે.

અનુરાગ અને વિક્રમાદિત્ય વચ્ચેનું ક્રિયેટિવ સમીકરણ ભારે ઇન્ટરેસ્ટિંગ છે. બન્નેની દોસ્તી બે દાયકા કરતાં વધારે અંતરાલમાં ફેલાયેલી છે. વિક્રમાદિત્ય મજાકમાં કહેતા હોય છે કે મારી લાઇફનો હીરો, વિલન અને જોકર ત્રણેય એક જ છે – અનુરાગ કશ્યપ! એક ઇન્ટરવ્યુમાં વિક્રમાદિત્યે કહેલું કે, ‘હું અને અનુરાગ ‘સેક્રેડ ગેમ્સ’ના કો-ડિરેક્ટર્સ ખરા, પણ એ શૂટિંગ કરતો હોય ત્યારે હું સેટ પર ન જાઉં ને હું શૂટિંગ કરતો હોઉં ત્યારે એ સેટ પર પગ ન મૂકે. અમારી કામ કરવાની શૈલી અને અપ્રોચ એકબીજા કરતાં એટલી હદે અલગ છે કે ધારો કે સેટ પર અમે ભુલેચુકેય ભેગા થઈ જઈએ તો ખૂન-ખરાબા થઈ જાય!’

અનુરાગ માને છે કે ક્રિયેટિવિટી ક્યારેય સંયુક્ત ન હોય, એ વ્યક્તિગત જ હોઈ શકે. ‘ગેંગ્સ ઓફ વાસેપુર’નું ડિરેક્શન અનુરાગે કર્યું, પણ એડિટિંગ ટેબલ પર એડિટરની સાથે વિક્રમાદિત્ય બેઠા. અનુરાગ તો શૂટિંગ પતાવીને વિદેશ જતા રહેલા, કારણ કે જો બન્ને પોસ્ટ-પ્રોડક્શન સંભાળવા બેઠા હોત તો એટલા ઝઘડા થયા હોત કે એમણે એકબીજાનાં મર્ડર કરી નાખ્યાં હોત. આવું ખુદ અનુરાગનું કહેવું છે!

ખેર, હવે સૌને ‘સેક્રેડ ગેમ્સ’ની બીજી સિઝનની પ્રતિક્ષા છે. સંભવતઃ નવી સિઝનમાં કોઈ ત્રીજા ડિરેક્ટર સંકળાશે. હજુ સુધી આ સિરીઝ જોઈ ન હોય તો જોઈ કાઢજો. હાઇલી રિકમન્ડેડ!

0 0 0

મલ્ટિપ્લેક્સ: ધેટ ગર્લ ઓન વ્હીલચેર

Sandesh - Sanskaar Purti - 26 April 2015

મલ્ટિપ્લેક્સ 

 'માર્ગારિટા વિથ અ સ્ટ્રો' જોઈને આપણને થાય કે કંગના રનૌત જો બોલિવૂડની ક્વીન ગણાતી હોય તો કલ્કિ એકિટંગની મહા-ક્વીન છે!

કોણે કલ્પ્યુ હતું કે 'બદતમીઝ દિલ... બદતમીઝ દિલ...' ગીત પર ઓકવર્ડ ઠુમકા મારતી અને 'જિંદગી ના મિલેગી દોબારા'માં ગાંડાની જેમ ડ્રાઈવિંગ કરતી કલ્કિ કોચલીન પોતાની અંદર આટલી બધી પ્રતિભા સંઘરીને બેઠી હશે. એની લેટેસ્ટ ફિલ્મ 'માર્ગારિટા વિથ અ સ્ટ્રો' જોઈને આપણા કાનની સાવ પાસે જોરદાર બોમ્બ ફૂટયો હોય એવી અનુભૂતિ થાય છે. છેલ્લે કઈ હિરોઈને આટલું પાવરફુલ પર્ફોર્મન્સ આપ્યું હતું? આપણને થાય કે કંગના રનૌત જો બોલિવૂડની ક્વીન ગણાતી હોય તો કલ્કિ એકિટંગની મહા-ક્વીન છે!

'માર્ગારિટા વિથ અ સ્ટ્રો' વિશે ઓલરેડી ખૂબ બધું લખાઈ ચૂક્યું છે,છતાંય ટૂંકમાં વાત કરી લઈએ. આ ફિલ્મમાં કલ્કિએ સેરિબ્રલ પોલ્સી નામે ઓળખાતી ગંભીર બીમારીથી પીડાતી યુવતીનો રોલ કર્યો છે. વ્હીલચેર સાથે બંધાઈ ગયેલું એનું પરાવલંબી જીવન છે. ન ચાલી શકે, ન સરખું બોલી શકે, પણ બુદ્ધિ અને મન તગડાં છે. પોતાની કોલેજના એક મ્યુઝિક બેન્ડની એ મેમ્બર છે, એ ગીતો લખે છે, ન્યૂ યોર્કમાં એકલી રહીને ક્રિયેટિવ રાઇટિંગનો કોર્સ કરે છે. કોઈ પણ જુવાન છોકરીની જેમ જ એનાં શરીરમાં પણ હોર્મોન્સ ઉધામા મચાવે છે, હેન્ડસમ છોકરાઓને જોઈને મનમાં સ્પંદનો ફૂટે છે. નોર્મલ યંગસ્ટરની માફક એ પણ ઇન્ટરનેટ પર પોર્નોગ્રાફીની સાઇટ્સ સર્ફ કરે છે અને સેક્સના અખતરા કરે છે. ફિલ્મનો વિષય ખરેખર તદ્દન અનોખો અને ખાસ્સો બોલ્ડ છે, પણ કલ્કિએ આ જટિલ પાત્ર એટલાં પરફેકશન સાથે ઊપસાવ્યું છે કે એક સેકન્ડ માટે આપણને એ અભિનય કરતી હોય એવું લાગતું નથી. પાત્રપ્રવેશ કરવો, પાત્રમય બની જવું, પાત્રને આબેહૂબ આત્મસાત કરવું કે પાત્રને જીવી જવું એટલે આ જ.

કલ્કિની ટેલેન્ટની નાનકડી ઝલક એની પહેલી જ ફિલ્મ 'દેવ ડી' (૨૦૦૯)માં મળી ગઈ હતી. એમાં એ એમએમએસ કાંડને લીધે બદનામ થઈ ગયેલી ટીનેજર બની હતી, જે પછી પ્રોસ્ટિટયુટ-કમ-કોલેજિયન બને છે. અનુરાગ કશ્યપ એના ડિરેક્ટર હતા, જેની સાથે લાંબી લિવ-ઇન રિલેશનશિપ પછી એણે લગ્ન કર્યાં. 'દેવ ડી'ની સફળતાને લીધે કલ્કિની ફિલ્મી કરીઅર આસાન બની જવી જોઈતી હતી, પણ એવું થયું નહીં. આ ફિલ્મ પછી એણે દોઢ વર્ષ બેકાર બેસી રહેવું પડયું. એનું કારણ કદાચ એના રૂપરંગ હતાં. ફ્રેન્ચ મા-બાપને ત્યાં જન્મેલી અને ભારતમાં ઉછરેલી આ યુરોપિયન એક્ટ્રેસ હિન્દી સિનેમામાં આસાનીથી ફિટ થાય પણ કેવી રીતે. બોલિવૂડમાં કલ્કિ સામે આઇડેન્ટિટી ક્રાઈસિસ ઊભી ગઈ હતી. આ ક્રાઈસિસ વાસ્તવમાં એણે લગભગ આખી જિંદગી અનુભવી છે. કદાચ એટલે જ એનાં કિરદારો પણ ખુદને શોધવા માટે તરફડતાં રહે છે. પછી એ 'દેવ ડી'ની ચંદા હોય, સગા બાપ સાથે અનૈતિક સંબંધથી જોડાતી 'ધેટ ગર્લ ઈન યલો બૂટ્સ'ની રુથ હોય (આ ફિલ્મના કલ્કિના અભિનયના રોજર ઈબર્ટ જેવા હોલિવૂડના ટોચના સમીક્ષકે વખાણ કરેલા) કે પોતાની સેકસ્યુઅલ આઇડેન્ટિટી માટે સંઘર્ષ કરી રહેલી 'માર્ગારિટા વિથ અ સ્ટ્રો'ની લૈલા હોય.

"હું પોડિંચેરી અને ઊટીમાં મોટી થઈ છું," કલ્કિ એક ઇન્ટરવ્યૂમાં કહે છે, "મારી સ્કિન ધોળી છે એટલે મને હંમેશાં એવું ફીલ કરાવવામાં આવતું કે હું બીજાઓ કરતાં અલગ છું, સ્પેશિયલ છું. રસ્તા પર ટપોરીએ કશીક કોમેન્ટ કરે કે ચાળો કરે ત્યારે હું શુદ્ધ તમિલમાં મણમણની ચોપડાવતી. મારું તમિલ અને હિન્દી બન્ને એકદમ ફ્લુઅન્ટ છે. મારા મોઢેથી શુદ્ધ દેશી ગાળો સાંભળીને ટપોરીઓ ડઘાઈ જતા!"

Kalki's childhood

કલ્કિ સ્કૂલકાળથી જ સ્ટેજ પર ખૂબ એક્ટિવ હતી. અઢાર વર્ષની ઉંમરે થિયેટરનું ભણવા ત્રણ વર્ષ માટે લંડન ગઈ તો ત્યાં પણ આઇડેન્ટિટીનો સવાલ ઊભો થતો. એ જેવી વાત કરવાની શરૂ કરે એટલે તરત સામેવાળો પૂછે કે તું ઈંગ્લિશ દેખાય છે, પણ તારી બોલવાની લઢણ કેમ બ્રિટીશરો જેવી નથી? તું પૂરેપૂરી ફ્રેન્ચ પણ લાગતી નથી. તું આખરે છો ક્યાંની? કલ્કિ ધીમેથી જવાબ આપે કે હું ઇન્ડિયાથી આવી છું. ફટાક કરતી પ્રતિક્રિયા આવે કે તું ઈન્ડિયન જેવી તો જરાય લાગતી નથી!

કલ્કિનાં ફ્રેન્ચ માતા-પિતા બન્ને શ્રી અરવિંદના ભકત છે. પોંડિચેરીના આશ્રમમાં તેમનો ભેટો થઈ ગયો હતો. બન્ને પ્રેમમાં પડયાં,પરણી ગયાં અને ઇન્ડિયામાં જ સેટલ થયાં. કલ્કિ એટલે જ પોતાને ઈન્ડિયન ગણાવે છે. લંડનમાં ત્રણ વર્ષ થિયેટરનું ભણ્યાં પછી એ ધારત તો ત્યાં જ સેટલ થઈ શકી હોત, પણ એનું મન ન માન્યું. ભારતીય માંહ્યલો ઉત્પાત મચાવી રહ્યો હતો એટલે એ પાછી હિંદુસ્તાન આવી ગઈ. અહીં આવીને એ થિયેટર કરવા માંડી. પહેલાં બેંગલુરુમાં, પછી મુંબઈ. એકલા તખ્તા પર અભિનય કરીને મુંબઈ જેવા શહેરમાં ટકવું શી રીતે? એણે ફિલ્મો માટે ઓડિશન્સ આપવા માંડયાં. 'દેવ ડી' માટે અનુરાગ કશ્યપે એને પાસ કરી લીધી અને પછી, રેસ્ટ ઇઝ હિસ્ટ્રી.

"જિંદગીમાં મેં ક્યારેય કોઈ પ્લાન કર્યાં જ નથી," કલ્કિ કહે છે, "હજુય કોઈ પ્લાન નથી. બસ, સમયની સાથે વહેતા જવાનું. આગળથી ગમે તેટલું વિચારી રાખ્યું હોય તો આખરે તો જ્યારે જે થવાનું હોય છે એ જ થાય છે."

પૂર્વપત્નીથી અલગ થઈ ચૂકેલા અનુરાગ કશ્યપ સાથે પ્રેમસંબંધથી જોડાતાં જ કલ્કિ ન્યૂઝમાં આવી ગઈ. બોલિવૂડની કેટલીક જોડીઓ પોતાની પર્સનલ લાઈફની બધ્ધેબધ્ધી વાત મીડિયા સાથે શેર કરી નાખે છે. કલ્કિ અને અનુરાગ આ જ પ્રકારનું લિવ-ઇન કપલ હતું.  આને લીધે બન્યું એવું કે કલ્કિનું આગલું કામ એક તરફ હડસેલાઈ ગયું અને 'અનુરાગ કશ્યપની ગર્લફ્રેન્ડ'ની ઓળખ મુખ્ય બની ગઈ. ફરી પાછી આઇડેન્ટિટી ક્રાઈસિસ. દેખીતું છે, કોઈ પણ કલાકાર માણસ પોતાની કલાને લીધે ઓળખાવા માગતો હોય છે, સંબંધોને કારણે નહીં. અનુરાગ સાથે વિધિવત્ લગ્ન કર્યાં પછી પરિસ્થિતિ ઓર વકરી.

કલ્કિએ કહે છે,"લગ્ન થતાં જ લોકોએ અચાનક મારી સાથે વાત કરવાનું બંધ કરી દીધું. મારી કરીઅરને લગતો કોઈ સવાલ હોય તો મને પૂછવાને બદલે લોકો અનુરાગને પૂછતા. ફિલ્મોની સ્ક્રિપ્ટ્સ મારી પાસે સીધી ન આવે, પણ વાયા અનુરાગ થઈને આવે. મારી સાથે ફોટોસેશન કરવું હોય તો અનુરાગની પરમિશન માગે. આવું થાય એટલે હું ભડકી જતી. આઈ મીન, વોટ નોનસેન્સ?રાતોરાત હું કલ્કિ મટીને મિસિસ કશ્યપ બની ગઈ હતી."

જોકે, અનુરાગથી છૂટા પડવાનું આ એકમાત્ર કારણ નહોતું, બીજા ઈશ્યુઝ પણ હતા. અનુરાગ સાથે રહીને કલ્કિ ઘણું શીખી હતી, આંતરિક સ્તરે ઘણી સમૃદ્ધ બની હતી, પણ તેમના સંબંધની એક્સપાયરી ડેટ આવી ગઈ હોવાથી અકારણ ખેંચ્યે રાખવાને બદલે તેઓ છૂટા પડયાં. તેમણે રીતસર જોઈન્ટ સ્ટેટમેન્ટ બહાર પાડયું હતું કે અમે રાજીખુશીથી અલગ થવાનો નિર્ણય લીધો છે. થોડા અરસા બાદ તેમના ઓફિશીયલ ડિવોર્સ થયા.

With Anurag Kashyap

કલ્કિ અલાયદા ફ્લેટમાં રહેવા ગઈ ત્યાં પાડોશીઓએ ગુસપુસ કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું: બોલિવૂડની હિરોઈન છે, ડિવોર્સી છે,પાછી યુરોપિયન છે, કોણ જાણે કેવી હશે! લોકોમાં એવી છાપ છે કે આખી રાત પાર્ટીઓમાં રખડવું એ જ હિરોઈનોનું કામ. "અમારે બીજાઓની જેમ જ કાળી મજૂરી કરવી પડે છે એવો લોકોને અંદાજ જ નથી હોતો!" કલ્કિ કહે છે, "હું સામેથી પાડોશીના ઘરે જતી,દરવાજે ટકોરા મારીને એમને હેલો કહેતી. ધીમે ધીમે આ જ લોકો કહેવા લાગ્યા કે જુઓ તો ખરા, કેટલી સિમ્પલ છોકરી છે!"

કલ્કિનું જીવન પાછું નવા લય પ્રમાણે ગોઠવાઈ ગયું છે. ઓલરેડી ખૂબ બધા ઈન્ટરનેશનલ અવોર્ડ્ઝ જીતી ચૂકેલી 'માર્ગારિટા વિથ અ સ્ટ્રો'માં ધમાકેદાર પર્ફોર્મન્સ આપીને કલ્કિએ મોટો મીર માર્યો છે. (એ માને છે કે કોંકણા સેન શર્મા પણ આ રોલ સરસ કરી શકી હોત!) આ એક ફિલ્મને લીધે કલ્કિને નિહાળવાની ઓડિયન્સ અને ફિલ્મી જનતા બન્નેની દષ્ટિ બદલાઈ ગઈ છે. કલ્કિ હવે જુદી ભ્રમણકક્ષામાં મૂકાઈ ગઈ છે. 'માર્ગારિટા...' પછી હવે એ શેકસપિઅરનું નાટક કરવામાં બિઝી થઈ ગઈ છે. યુરોપ-અમેરિકામાં એના શોઝ થવાના છે. એની આગામી ફિલ્મોનું નામ છે, 'મંત્ર' અને 'લવ અફેર'. ભવિષ્યમાં એ ડિરેક્શન પર પણ હાથ અજમાવવા માગે છે. ઓલ ધ બેસ્ટ, કલ્કિ.

0 0 0  

મલ્ટિપ્લેક્સ : ઓહ બ્રધર....

Sandesh - Sanskaar Purti - 6 Oct 2013 

 મલ્ટિપ્લેક્સ

"અનુરાગ (કશ્યપ) મારા કરતાં વધારે ટેલેન્ટેડ અને ઇન્ટેલિજન્ટ છે. હું લહેરી લાલો છું, જ્યારે એ પાગલની જેમ મહેનત કરે છે. અમારી ફિલ્મોમાં આસમાન જમીનનો ફર્ક હોય છે. અમારાં મમ્મી-પપ્પાને અનુરાગ કરતાં મારી ફિલ્મો વધારે ગમે છે!"

Anurag Kashyap and Abhinav Kshyap (right)

આ એક સરસ સ્થિતિ છે. ફિલ્મી દુનિયા સાથે દૂર દૂરનો સંબંધ ન ધરાવતા પરિવારમાંથી આવેલા બે સગા ભાઈઓ-અનુરાગ કશ્યપ અને અભિનવ કશ્યપ આજે હિન્દી સિનેમાના તદ્દન જુદા ઇલાકાઓમાં પોતાનું સ્થાન જમાવીને બેઠા છે. અનુરાગ કશ્યપ' દેવ.ડી', 'ગેંગ્સ ઓફ વાસેપુર', 'ઉડાન' અને 'ધ લન્ચબોક્સ' જેવી કેટલીય ફિલ્મોનું લેખન, ડિરેક્શન યા તો પ્રોડક્શન કરીને બોલિવૂડમાં એક શક્તિશાળી સેમી- કોમર્શિયલ પરિબળ તરીકે ઊભર્યા, જ્યારે નાના ભાઈ અભિનવ કશ્યપે 'દબંગ' જેવી સુપરહિટ એન્ટરટેઇનર બનાવીને સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું. આ છપાશે ત્યાં સુધીમાં અભિનવ કશ્યપના ડિરેક્શનમાં બનેલી રણબીર કપૂરની ફિલ્મ 'બેશરમ' બોક્સઓફિસ પર કમાલ કરી શકી છે કે કેમ એ સ્પષ્ટ થઈ ચૂક્યું હશે.

ઉત્તરપ્રદેશના રાજપૂત પરિવારમાં જન્મેલા અનુરાગ અને અભિનવે ફિલ્મી દુનિયામાં ફિલ્મમેકર તરીકે જે અલગ અલગ મુદ્રા ધારણ કરી છે એનાં મૂળિયાં બાળપણમાં જ નંખાઈ ગયેલાં. અનુરાગ નાનપણથી જ ક્રિએટિવ. છાપાંમાં છપાતી ફિલ્મોની જાહેરાત કાપીને એનાં પોસ્ટરો બનાવે, જાતે એની સ્ટોરી-વાર્તા ઘડી કાઢે ને પછી પાડોશના છોકરાઓને ભેગા કરીને રસપૂર્વક વારતા કહી સંભળાવે. અભિનવને ક્રિએટિવિટી કરતાં આંકડામાં વધારે રસ પડે. અનુરાગ હિન્દી અને ભૂગોળમાં સરસ માર્ક્સ લાવે, જ્યારે અભિનવ ગણિતમાં સોમાંથી સો માક્ર્સ લઈ આવે. અભિનવ પહેલેથી જ કોમર્શિયલ-માઇન્ડેડ. વેકેશનમાં મોસાળ જાય ત્યારે નાના-નાની પચીસ-પચાસ રૂપિયા વાપરવા આપે એનાથી અભિનવને જરાય સંતોષ ન હોય. એ એવી જ ફિરાકમાં હોય કે વડીલો પાસેથી વધારે પૈસા કેવી રીતે પડાવવા! જે કંઈ ફદિયાં ભેગાં થાય એમાંથી એ દુકાનોમાંથી બબ્બે રૂપિયાની વીંટી,ગળામાં પહેરવાની ચેઇન ને એવું બધું ખરીદી લાવે. રજાઓ પૂરી થતાં સ્કૂલ ઊઘડે એટલે સાથે ભણતા છોકરાઓને દસ-દસ રૂપિયામાં બધું વેચી મારે. અભિનવ બાપડો જાતજાતનાં ગતકડાં કરીને પૈસા જમા કરે ને અનુરાગ એક ઝાટકમાં તે બધા જ પૈસા તફડાવીને ગાયબ થઈ જાય!

અનુરાગનો સ્વભાવ શરૂઆતથી ગુસ્સાવાળો. અભિનવ એને ધરાર ચીડવ્યા કરે એટલે પેલો રોષે ભરાય. એક વાર ખુલ્લી છરી લઈને અનુરાગ એની પાછળ દોડયો હતોઃ આજે કાં તું નહીં, કાં હું નહીં! એ દિવસોમાં તેમના ઘરે ટીવી નહોતું એટલે 'ચિત્રહાર'જોવા પાડોશીના ઘરે પહોંચી જાય. ફક્ત અમિતાભ અને ધર્મેન્દ્રની ફિલ્મો જ થિયેટરમાં જોવાની, બાકીની બધી વીસીઆરમાં. ઇલેક્ટ્રિસિટી બોર્ડમાં કામ કરતા પપ્પા મહિનામાં એક દિવસ ટીવી અને વીસીઆર ભાડે લઈ આવવાના પૈસા આપે. બન્ને ભાઈઓ આખી રાત જાગીને એકસાથે ચાર-ચાર હિન્દી ફિલ્મો બેક-ટુ-બેક જોઈ કાઢે.

અનુરાગે દિલ્હીની હંસરાજ કોલેજમાં એડમિશન લીધું એટલે પાછળ પાછળ અભિનવ પણ પહોંચી ગયો. અભિનવની ગર્લફ્રેન્ડ ચતુરા રાવનાં મા-બાપ લગ્ન માટે ઉતાવળ કરતાં હતાં, પણ અભિનવનાં પેરેન્ટ્સે ચોખ્ખું કહી દીધું: જ્યાં સુધી મોટો કુંવારો બેઠો હોય ત્યાં સુધી નાનાને કેવી રીતે પરણાવીએ? તેથી અનુરાગ પર એની સખી આરતી બજાજ સાથે લગ્ન કરી લેવાનું દબાણ શરૂ થયું. અનુરાગ પાસે હવે ચસકવાનો માર્ગ નહોતો, લગ્ન કરી નાખવાં પડયાં. લગ્ન પછી બન્ને ભાઈઓનું રિસેપ્શન સાથે જ ગોઠવાયું. લગ્ન કર્યાં ત્યારે અનુરાગ હતો પચીસ વર્ષનો અને અભિનવ ત્રેવીસનો. આજે ૩૯ વર્ષના અભિનવ બે દીકરીઓના પિતા છે. કમનસીબે અનુરાગનું લગ્નજીવન વધારે ટકી ન શક્યું. આરતીથી છૂટા થયા પછી 'દેવ.ડી'ની ફિરંગ એક્ટ્રેસ કલ્કી કોચલીન સાથે અનુરાગનો સંબંધ વિકસ્યો.૨૦૧૧માં બન્ને પરણી ગયાં.

ફિલ્મલાઇનમાં કરિયર બનાવવા અનુરાગ ૧૯૯૨માં મુંબઈ આવ્યા પછી થોડાં વર્ષો બાદ અભિનવે પણ એન્ટ્રી મારી. આશય તો એમબીએ કરવાનો હતો, પણ મોટા ભાઈના નકશેકદમ પર ચાલવાની જૂની આદત ખરીને! અભિનવે થોડુંક થિયેટર કરી જોયું ને પછી ટીવી સિરિયલો લખવા માંડી. સિરિયલો ડિરેક્ટ પણ કરી. દસેક વર્ષના ગાળામાં એમણે કુલ પંદર જેટલી સિરિયલો કરી. અનુરાગ રહ્યા અલગારી માણસ. એની 'પાંચ' નામની બોલ્ડ ફિલ્મ અટકી પડી એટલે હાલત કફોડી થઈ ગઈ હતી. ટીવીમાંથી પૈસા કમાઈને બન્ને ભાઈઓના ઘર ચલાવવાની જવાબદારી અભિનવે ઉપાડી લીધી.

'સત્યા' ફિલ્મ લખી પછી અનુરાગ કશ્યપ દેશ-વિદેશના ફિલ્મ ફેસ્ટિવલોમાં નિયમિતપણે હાજરી આપવા માંડી. એક ફિલ્મમેકર તરીકેનો તેમનો મિજાજ રામગોપાલ વર્મા જેવા ડિરેક્ટર સાથે કામ કરીને અને વર્લ્ડ સિનેમા જોઈને ઘડાયો છે. અભિનવ ફિલ્મમેકિંગનો સૌથી પહેલો પાઠ મણિરત્નમ્ પાસેથી શીખ્યા, 'યુવા' (૨૦૦૪)ના નિર્માણ દરમિયાન એમના આસિસ્ટન્ટ બનીને. 'મનોરમા સિક્સ ફિટ અન્ડર' (૨૦૦૭) અને '૧૩ બી'(૨૦૦૯) જેવી ઓછી જાણીતી ફિલ્મોના ડાયલોગ્ઝ પણ લખ્યા. અભિનવે સિરિયસ ફિલ્મો કરવાની ભરપૂર કોશિશ કરી, પણ તરત એની તુલના અનુરાગ સાથે કરવામાં આવતી. નિર્માતા-નિર્દેશકો કહેતાઃ દોસ્ત, સિરિયસ વસ્તુ જ કરવી હોય તો તારા ભાઈ પાસે ન જઈએ? તારી પાસે શું કામ આવીએ? અભિનવને સમજાઈ ગયું કે બોલિવૂડમાં મારે સ્થાન બનાવવું હશે તો ભાઈની છાયામાંથી બહાર આવવું જ પડશે, તેથી એમણે અનુરાગ કરતાં સાવ જુદા જ પ્રકારની ફિલ્મથી ડિરેક્ટર તરીકે શરૂઆત કરી. આ ફિલ્મ એટલે 'દબંગ' (૨૦૧૦) જે ફિલ્મ સુપરડુપર હિટ થઈ. 'દબંગ' પાર્ટ-વન હાડોહાડ કોમર્શિયલ ફિલ્મ હતી, પણ મસાલા ફિલ્મોથી સામાન્યપણે દૂર રહેતા સુગાળવા પ્રેક્ષકોને પણ એમાં મોજ પડી.

'દબંગે' સફળતાના ઝંડા ફરકાવ્યા પછી અભિનવ અને સલમાન ખાન વચ્ચે યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું હતું. સલમાને કંઈક એવા મતલબનું સ્ટેટમેન્ટ આપ્યું હતું કે લેખક તરીકે અભિનવનું તો ખાલી નામ છે, બાકી આખી પટકથા તો મેં જ લખાવી હતી. ભાઈની બદબોઈ થતી નિહાળીને અનુરાગમાં રહેલા બડે ભૈયા જાગી ઊઠયા. ખુલ્લી છાતીએ રણમેદાનમાં કૂદીને એમણે સામું સ્ટેટમેન્ટ ફટકાર્યું: "મેં'દબંગ'ની ઓરિજિનલ સ્ક્રિપ્ટ વાંચી છે. આખરે જે ફિલ્મ બની એના કરતાં મૂળ સ્ક્રિપ્ટ સાવ જુદી છે તે વાત સાચી, પણ જે નવી સ્ક્રિપ્ટ બની છે તે પણ મારા ભાઈએ જ લખી છે. જો સલમાનમાં સ્ક્રિપ્ટિંગની એટલી બધી સેન્સ હોય તો 'બોડીગાર્ડ' અને 'રેડી' જેવી ફિલ્મો કેમ આટલી કંગાળ બની? 'દબંગ'માં વ્યવસ્થિત સ્ટોરી છે, ફ્લો છે, સુરેખ પાત્રાલેખન છે, એનામાં રિપીટ વેલ્યૂ છે. 'દબંગ' પછીની ફિલ્મો શા માટે સલમાને પોતાના સ્ટારપાવર પર જ ખેંચવી પડી?"

અભિનવે જોકે આક્રમક થઈ ગયેલા બિગ બ્રધરને વાર્યા હતા. એમણે કહ્યું: જો હું તારી મદદ વગર એકલો ફિલ્મ બનાવી શકતો હોઉં તો મારી લડાઈ પણ હું એકલો જ લડીશ! 'દબંગ-ટુ' અરબાઝ ખાને ડિરેક્ટ કરી. આ ફિલ્મ ઓરિજિનલ જેટલી ચટાકેદાર નથી એ હકીકત છે. 'દબંગ' પછી 'બેશરમ' બનાવવામાં અભિનવ કશ્યપે ત્રણ વર્ષ કાઢી નાખ્યાં. તેઓ નિખાલસતાપૂર્વક કહે છે, "જુઓ,અનુરાગ મારા કરતાં વધારે ટેલેન્ટેડ છે, વધારે ઇન્ટેલિજન્ટ છે. મારા કરતાં એનામાં સિનેમાનું જ્ઞાન પણ ઘણું વધારે છે. હું લહેરી લાલો છું, જ્યારે અનુરાગ ફિલ્મો બનાવવાના મામલામાં પાગલની જેમ મહેનત કરે છે. અમે બન્ને જુદી શૈલીની ફિલ્મો બનાવીએ છીએ. અમારાં મમ્મી-પપ્પા ટિપિકલ સ્મોલ-ટાઉન મેન્ટાલિટી ધરાવતાં દર્શકો છે અને એને અનુરાગ કરતાં મારી ફિલ્મો વધારે ગમે છે! જે દિવસે અનુરાગ મસાલા ફિલ્મ બનાવવાનું નક્કી કરશે તે દિવસે હું એના ટાઇપની ફિલ્મ બનાવવાનું વિચારીશ! ત્યાં સુધી હું મારા પ્રકારની, મને આવડે છે એવી ફિલ્મો બનાવતો રહીશ."

શો-સ્ટોપર

પૈસાદાર હોવું એટલે શું? તમે શોપિંગ કરવા જાઓ ત્યારે એક શર્ટ કરતાં બીજું શર્ટ જરાક વધારે પસંદ પડે તો બન્ને ખરીદી શકો અને પછી બન્નેમાંથી એક પણ શર્ટને એકેય વાર ન પહેરો, એ!

- શાહરુખ ખાન

મલ્ટિપ્લેક્સ : ટૂંકમાં કહીએ તો...

Sandesh - Sanskaar Purti - 21 July 2013

Column : મલ્ટિપ્લેક્સ 

શોર્ટ ફિલ્મ ચોટદાર નવલિકા જેવી હોય છે. થોડાકમાં એ ઘણું બધું કહી દે છે. 'બોમ્બે ટોકીઝ' પછી દસ જ અઠવાડિયાંમાં 'શોર્ટ્સ' નામનું ટૂંકી ફિલ્મોનું ઔર એક ઝૂમખું થિયેટરોમાં રિલીઝ થઈ શક્યું એ સારી નિશાની છે.

અનુરાગ કશ્યપ વિશેની બે વાતો છે. એક આનંદ થાય એવી, બીજી ડર લાગે એવી. અનુરાગને લેખક તરીકે ફિલ્મોમાં બિગ બ્રેક રામગોપાલ વર્માએ આપ્યો હતો, 'સત્યા'ના લેખક તરીકે. વર્માજીએ પોતાના કેટલાય આસિસ્ટન્ટ્સની કરિયર બનાવી છે. અનુરાગ કશ્યપ પણ એમના નકશેકદમ પર ચાલીને પોતાના આસિસ્ટન્ટ રહી ચૂકેલા તેજસ્વી છોકરાંઓને સ્વતંત્રપણે ફિલ્મ ડિરેક્ટ કરવાની તક આપી રહ્યા છે. આ આનંદ થાય તેવી વાત થઈ. ડર એવી કલ્પનાથી લાગે છે કે અનુરાગ કશ્યપ આગળ જતાં સાવ રામગોપાલ વર્મા જેવા થઈને, આત્મરતિમાં સરી પડીને ક્વોલિટી કંટ્રોલની પરવા કર્યા વિના ક્યાંક સત્ત્વહીન ફિલ્મોની 'ફેક્ટરી' શરૂ ન કરી દે!

Anurag Kashyap

અનુરાગ કશ્યપે પ્રોડયુસ કરેલી 'શોર્ટ્સ' નામની ફિલ્મ તાજેતરમાં રિલીઝ થઈ. તાજેતરમાં એટલે પરમ દિવસે નહીં પણ એની પહેલાંના શુક્રવારે. પાંચ સરસ મજાની શોર્ટ ફિલ્મ્સનું આ ઝૂમખું છે. પાંચેયની વાર્તા અલગ, ટેકનિક અલગ, પાંચેયના ડિરેક્ટરો અલગ. આ પાંચમાંથી ત્રણ ડિરેક્ટરો અનુરાગના આસિસ્ટન્ટ રહી ચૂક્યા છે. થોડા સમય પહેલાં 'બોમ્બે ટોકીઝ' નામની ફિલ્મ આવી હતી, જેમાં દિબાકર બેનર્જી, કરણ જોહર, અનુરાગ કશ્યપ અને ઝોયા અખ્તરે ડિરેક્ટ કરેલી અડધી-અડધી કલાકની ચાર શોર્ટ ફિલ્મ્સ સમાવી લેવામાં આવી હતી ('મલ્ટિપ્લેકસ', ૨૮ એપ્રિલ, ૨૦૧૩). દસ જ અઠવાડિયાં પછી 'શોર્ટ્સ' નામનું ટૂંકી ફિલ્મોનું ઔર એક કલેક્શન અમદાવાદ સહિત કેટલાંય શહેરનાં થિયેટરમાં જોવા મળ્યું એ સારી નિશાની છે. એ વાત અલગ છે કે 'શોર્ટ્સ'ની પબ્લિસિટી ઓછામાં ઓછી થઈ હતી. આખા મુંબઈમાં ગણીને ત્રણ જ સ્ક્રીન એના ભાગે આવ્યા હતા. તે પણ રોજના એક-એક શો પૂરતા.

'શોર્ટ્સ'ની પાંચેય ફિલ્મોમાં શું છે? સુજાતા નામની એક યુવતી (હુમા કુરેશી) છે. ચૌદ-પંદર વર્ષની હતી ત્યારથી સગી ફોઈનો નઠારો દીકરો એનું લોહી પીતો આવ્યો છે. સંજોગો એવા ઊભા થયા હતા કે છોકરીએ ફોઈના ઘરે રહીને આગળ ભણવું પડયું. કેરમ રમતાં હોય તો છોકરાની નજર સુજાતાના ટીશર્ટમાંથી ડોકાઈ જતાં સ્તન પર ફરતી હોય. એક હાથમાં પ્લાસ્ટરવાળી સુજાતા સૂતી હોય તો છોકરો ગુપચૂપ એને ફરતે ખાંડ ભભરાવી દે કે જેથી લાલ કીડીઓ એને ચટકા ભરીભરીને પરેશાન કરે. છોકરી ચીસો પાડતી જાગી જાય એટલે કઝીન બ્રધર અજાણ્યો થઈને 'કપડાં ઉતાર, કપડાં ઉતાર... નહીં તો કીડીઓ જશે નહીં' કરતો 'મદદ'કરવા ધસી આવે. છોકરીએ બિચારી બાથરૂમમાં દોડી જવું પડે. આ સિલસિલો બંને યુવાન થયાં પછી પણ ચાલુ રહે છે. આઈડેન્ટિટી છુપાવી છુપાવીને જીવતી સુજાતા ક્યાંક ઘર શોધીને ટિફિન સર્વિસ શરૂ કરે છે તો ત્યાં પણ ભાઈસાહેબ આવી ચડે છે. પોલીસ માટે આ ઘરનો આંતરિક મામલો છે. સેવાભાવી સંસ્થાઓ પણ કેટલી મદદ કરે. આખરે સુજાતાની ધીરજ ખૂટે છે. એનો વર્ષોનો દબાયેલો આક્રોશ આખરે સ્ફોટ સાથે ઊછળે છે. અસરકારક ફિલ્મ છે. સુજાતા કેવા કેવા સેક્સ્યુઅલ એબ્યુઝમાંથી પસાર થઈ હશે એની વિગતોમાં ગયા વગર ડિરેક્ટર શ્લોક શર્માએ કેવળ હિન્ટ્સ આપી છે.

Huma Qureshi (top); (bottom) Nawazuddin Siddiqui

શોર્ટ ફિલ્મોમાં પાત્રોનું વૈવિધ્ય ખૂલી જતું હોય છે. 'મેહફૂઝ' નામની ફિલ્મમાં નવાઝુદ્દીન સિદ્દીકી નધણિયાતી લાશોને ઠેકાણે પાડવાનું કામ કરે છે. રાત પડે એટલે કપડાંમાં વીંટળાયેલી ગંધાતી વિકૃત લાશો ટ્રકમાં આવે. નવાઝુદ્દીન પછી એને ચિતા પર ચડાવે. વરસાદમાં લાકડાં ભીનાં થઈ ગયાં હોય તો એને દફન કરી દે. લગભગ બુદ્ધિહીન લાગતો નવાઝુદ્દીન સમાજની નિમ્નતમ કક્ષાએ જનાવર જેવું અસ્પૃશ્ય જીવન જીવે છે, પણ આવા માણસનેય લાગણીની, પ્રેમની, હૂંફની જરૂર હોય જ. એ શી રીતે બીજા મનુષ્યજીવ સાથે સંધાન કરે છે? ઓછામાં ઓછા સંવાદોનો ઉપયોગ કરીને ડિરેક્ટર રોહિત પાંડેએ હૃદયભેદક વાર્તા કહી છે. અનિરબન રોય નામના ડિરેક્ટરની 'ઓડેસિટી' નામની વાર્તામાં મા-બાપનું કહ્યું ન માનતી એક હઠીલી ટીનેજ કન્યાની વાત છે. પાંચેય શોર્ટ ફિલ્મોમાંથી આ એકમાં જ હ્યુમરનો રંગ જોવા મળે છે. ચોથી મુંબઈની ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહીને સંઘર્ષ કરી રહેલાં બનારસી પતિ-પત્નીની વાત છે. ચાર માણસોના પરિવારની તમામ જવાબદારી પૂરી કર્યા પછી પણ સ્ત્રી શરીર તૂટી જાય એટલી મહેનત કરી પૈસા કમાય છે પણ ઘરમાં નવરાધૂપ બેસી રહેતા બેકાર પતિદેવના મનમાં એના ચારિત્ર્ય વિશે જાતજાતની શંકાઓ ઉછળકૂદ કરતી રહે છે. કદરના, પ્રેમના શબ્દો બાજુએ રહ્યા, અહીં તો સ્ત્રીએ જશને બદલે જોડાં ખાવાં પડે છે. નીરજ ઘાયવાને ડિરેક્ટ કરેલી આ ફિલ્મમાં રત્નબાલી ભટ્ટાચાર્યજી નામની અભિનેત્રીએ સરસ અભિનય કર્યો છે. જોકે સાસુના પાત્ર અને હેપી એન્ડિંગને લીધે આ શોર્ટ ફિલ્મ સહેજ 'ફિલ્મી' બની જાય છે.

આ પાંચ ટૂંકી ફિલ્મોમાં તો વારે વારે દરિદ્ર પાત્રો જ આવ્યાં કરે છે એવું લાગતું હોય તો છેલ્લી શોર્ટ ફિલ્મ 'એપિલોગ' આ ફરિયાદ દૂર કરી નાખે છે. સિદ્ધાર્થ ગુપ્તે ડિરેક્ટ કરેલી આ ટૂંકી ફિલ્મ સૌથી સ્ટાઈલિશ અને સંભવતઃ સૌથી અસરકારક છે. વીસ-પચ્ચીસ મિનિટમાં એક પણ ડાયલોગ આવતો નથી. કેવળ અફલાતૂન વિઝ્યુઅલ્સ અને બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિકથી એક આધુનિક શહેરી યુગલનું જીવન પેશ થાય છે. આ બંને પતિ-પત્ની પણ હોઈ શકે અને ગર્લફ્રેન્ડ-બોયફ્રેન્ડ પણ હોઈ શકે. તેમનો સંબંધ કોહવાઈ ગયો છે,બંધિયાર થઈ ગયો છે, ડચકાં ખાઈ રહ્યો છે. ફિલ્મમાં કલ્પના અને વાસ્તવિકતાની સરસ સેળભેળ થઈ છે. યુવતી અત્યંત પઝેસિવ છે. પુરુષનું જીવવું ઝેર કરી નાખ્યું છે એણે. કાં તો એ કેવળ પ્રેમની ભૂખી છે, એને પ્રિયતમનું એટેન્શન જોઈએ છે. આખી વાતનું તમે અનેક રીતે અર્થઘટન કરી શકો છો. સ્ત્રીએ ખરેખર બારીમાંથી કૂદીને આત્મહત્યા કરી કે એ પુરુષની ફેન્ટસી છે?કે પછી, સ્ત્રી જીવ ટુંકાવી દેવાની માત્ર કલ્પના કરી રહી હતી? ફિલ્મ ઓપન-એન્ડેડ છે અને એમાં જ એની મજા છે.

Richa Chadda

સિનેમા કંઈ માત્ર નાચગાના કે ટાઈમપાસ એન્ટરટેઇનમેન્ટ માટે નથી. જુદી જુદી વાર્તાઓ, કિરદારો અને રજૂઆતની અવનવી શૈલીઓ પેશ કરીને દર્શકના મનમાં વિચારનો તણખો પ્રગટાવી શકતું આ ઉત્કૃષ્ટ આર્ટ-ફોર્મ છે તે વાત ભુલાઈ જતી હોય છે. મેઈનસ્ટ્રીમ ફીચર ફિલ્મો મનોરંજન અને બિઝનેસમાં પડી ગઈ છે ત્યારે આવી શોર્ટ ફિલ્મો સિનેમાના સત્ત્વને સાચવી રાખવાનું કામ સરસ રીતે કરી શકે છે. આ પ્રકારની ફિલ્મોનો પ્લસ પોઈન્ટ એ છે કે એમાં નથી સ્ટાર્સની જરૂર પડતી કે નથી તોતિંગ બજેટની જરૂર પડતી. ટેલેન્ટ અને કલ્પનાશક્તિ હોય એટલે પોણા ભાગનો જંગ જિતાઈ ગયો. 'શોર્ટ્સ'ની પાંચેય ફિલ્મો દુનિયાભરના ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ્સમાં એવોર્ડ્ઝ જીતી ચૂકી છે. ફેસ્ટિવલની ફિલ્મો બોરિંગ જ હોય એવી લોકોમાં એક છાપ પડી ગઈ છે તે મોટી તકલીફ છે. તેને લીધે થિયેટરવાળાઓ 'શોર્ટ્સ' પ્રકારની ફિલ્મો દેખાડવા તૈયાર થતા નથી તેવી અનુરાગ કશ્યપની ફરિયાદમાં પૂરેપૂરું તથ્ય છે. એ ઉમેરે છે, 'આપણી ફિલ્મોની લંબાઈ ટૂંકી થઈ રહી છે, ધીમે ધીમે ઓડિયન્સનો ટેસ્ટ બદલાઈ રહ્યો છે. થિયેટરમાં નિયમિતપણે શોર્ટ ફિલ્મ્સ દેખાડાતી નથી તે અલગ વાત થઈ, બાકી ઈન્ટરનેટ પર શોર્ટ ફિલ્મ્સ ખૂબ પોપ્યુલર છે. મને તો એનું ભવિષ્ય સરસ દેખાઈ રહ્યું છે.'

શ્લોક શર્મા, રોહિત પાંડે, અનિરબન રોય, નીરજ ઘાયવાન અને સિદ્ધાર્થ ગુપ્ત - આ પાંચેય ટેલેન્ટેડ ફિલ્મમેકર્સનાં નામ પણ નોંધી રાખજો, કારણ કે એમનાં ભવિષ્ય પણ ઉજ્જવળ છે અને આવનારા સમયમાં મેઈનસ્ટ્રીમ સિનેમામાં ગમે ત્યારે એ બોમ્બની જેમ ફાટવાનાં છે!

શો-સ્ટોપર

પ્રાણસાહેબ મેકઅપમેન અને વિગ બનાવનારા સાથે દોસ્તી કરી એમનું સિક્રેટ જાણી લેતા. પ્રત્યેક ગેટઅપમાં એ સાવ જુદા જ દેખાતા એનું કારણ આ જ. વિગ અને મેકઅપના મામલામાં પ્રાણસાહેબ મારા આદર્શ છે. 

- અનુપમ ખેર

અનુરાગમાં એવું તે શું છે?

દિવ્ય ભાસ્કર - રવિવાર પૂર્તિ  - 17 જૂન 1012


સ્લગઃ મલ્ટિપ્લેક્સ

અનુરાગ કશ્યપ નાના હતા ત્યારે છાપાંમાંથી ફિલ્મોની જાહેરખબરો કાપી લઈ એનાં પોસ્ટર બનાવતા.  ફિલ્મ જોઈ ન હોય તો પણ આજુબાજુના ટાબરિયાઓને ભેગા કરીને એની કાલ્પનિક સ્ટોરી રસપૂર્વક સંભળાવતા! આજની તારીખે હિન્દી સિનેમાના સૌથી તગડા સ્ટોરીટેલરોમાં એમની ગણના થાય છે. 

આ માણસ પાંચ કલાક ૧૮ મિનિટ લાંબી ફિલ્મ બનાવીને પ્રતિષ્ઠિત કાન ઈન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલમાં રજૂ કરે છે અને, પ્રાપ્ય અહેવાલો તેમજ રિવ્યુઝના આધારે કહીએ તો, દુનિયાભરમાંથી એકત્રિત થયેલા દર્શકોની વાહવાહી મેળવે છે. આ માણસે હિન્દી સિનેમામાં જીદપૂર્વક એક નવી દિશા ખોલી છે. એની પાછળ પાછળ, એની સફળતાથી પ્રેરાઈને કેટલાય યુવાન ફિલ્મમેકરો  ઉત્સાહપૂર્વક અલગ પ્રકારની સુંદર ફિલ્મો બનાવવા લાગ્યા છે.

વાત અનુરાગ કશ્યપ અને તેમની લેટેસ્ટ ફિલ્મ ‘ગેન્ગ્સ ઓફ વાસેપુર’ની થઈ રહી છે. આવતા શુક્રવારે આપણાં થિયેટરોમાં આ લંબૂસ ફિલ્મનો પહેલો ભાગ રિલીઝ થવાનો છે. ઉત્તર ભારતમાં કુદરતી સંપત્તિનો બેફામ દુરુપયોગ કરીને શી રીતે માફિયાઓ અસ્તિત્ત્વમાં આવ્યા અને પાવરફુલ બનતા ગયા એની આમાં વાત છે. અતિ હિંસા અને અપશબ્દોથી ભરપૂર આ ફિલ્મ એની ભૌગોલિકતાને કારણે મુંબઈની ગેંગસ્ટર ફિલ્મોથી અલગ પડે છે. અનુરાગને ભાઈલોકો સારા ફળ્યા છે. રામગોપાલ વર્માની અફલાતૂન ગેંગસ્ટર ફિલ્મ ‘સત્યા’ અનુરાગે લખી હતી. ‘સત્યા’થી મનોજ વાજપેયીની અભિનયપ્રતિભા બોમ્બની જેમ ફાટીને સૌની નજરમાં આવી હતી. પછી તો ‘કૌન?’ અને ‘શૂલ’ જેવી ફિલ્મોમાં પણ અનુરાગ અને મનોજે રાઈટર-ડિરેક્ટર તરીકે સાથે કામ કર્યું.

Manoj Bajpai in Gangs of Wasseypur

એક રાતે સાડા દસે અચાનક મનોજને અનુરાગ કશ્યપનો ફોન આવ્યોઃ ફ્રી છે? અબ્બીહાલ મારી ઓફિસે આવી જા. એક કલાકમાં મનોજ અનુરાગની ઓફિસમાં હતો. અનુરાગે એને ‘ગેન્ગ્સ ઓફ વાસેપુર’નો સ્ટોરી આઈડિયા સંભળાવ્યો. ફિલ્મના નાયકમાં નૈતિકતાનું નામોનિશાન નથી. એ સેક્સ મેનિયાક છે અને હિન્દી ફિલ્મનો હીરોએ જે ન કરવાં જોઈએ તે બધાં જ કામ એ કરે છે. આમ છતાંય એના વ્યક્તિત્ત્વમાં કશુંક ગમી જાય એવું તત્ત્વ છે. અનુરાગે પૂછ્યુંઃ બોલ મનોજ, બનીશ હીરો? મનોજે એક પળનો વિચાર કર્યા વિના કહી દીધુંઃ યેસ્સ! બસ, પછી શું. મિટીંગની ત્રીસમી મિનિટે બન્ને જણા વાઈનની બોટલ ખોલીને એમનો સંયુક્ત નવો પ્રોજેક્ટ સેલિબ્રેટ કરી રહ્યા હતા!

અનુરાગ નાનપણથી જ સારા સ્ટોરીટેલર છે.  એમને ઉત્તર ભારતનો, ખાસ કરીને યુપીનો સારો પરિચય છે. એમના પિતાજીની સ્ટેટ ઈલેક્ટ્રિસિટી બોર્ડમાં ટ્રાન્ફરેબલ જોબ હતી એટલે યુપીના ઘણા શહેરોમાં રહેવાનું થયું હતું. એ નાના હતા ત્યારે છાપાંમાંથી ફિલ્મોની જાહેરખબરો કાપી લઈ એનાં પોસ્ટર બનાવતા.  ફિલ્મ જોઈ ન હોય તો પણ આજુબાજુના ટાબરિયાઓને ભેગા કરીને એની કાલ્પનિક સ્ટોરી રસપૂર્વક સંભળાવતા! એટલું જ નહીં, નાનકડો અનુરાગ ખરેખર માનવા લાગતો સ્ટોરી એકદમ સાચી જ છે અને ખરેખરી ફિલ્મમાં મેં જે વિચાર્યુર્ં છે એવું જ હોવું જોઈએ!

અનુરાગ કોલેજકાળમાં થિયેટર કરતા હતા. એમને શરૂઆતમાં તો એક્ટર બનવું હતું, પણ એક વખત દિલ્હીમાં યોજાયેલા ફિલ્મ ફેસ્ટિવલમાં દુનિયાભરની ભાતભાતની ફિલ્મો જોઈને વિચાર બદલાયો અને ફિલ્મમેકર બનવાનો નિર્ણય લીધો. વીસ વર્ષ પહેલાં એમણે મુંબઈમાં પગ મૂક્યો. પાછળ પાછળ નાનો ભાઈ અભિનવ કશ્યપે એમબીએ કરવા મુંબઈમાં એન્ટ્રી કરી. અનુરાગે ‘પાંચ’ નામની હાર્ડહિટીંગ ફિલ્મ બનાવી હતી, પણ એ રિલીઝ થવાનું નામ નહોતી લેતી એટલે હાલત ખરાબ થઈ ગઈ હતી (આ ફિલ્મ આજની તારીખે ય રિલીઝ નથી થઈ!). સદભાગ્યે છોટે ભૈયા ‘ત્રિકાલ’ અને ‘ડર’ જેવી ટીવી સિરિયલો લખવા અને ડિરેક્ટ કરવા લાગ્યા. ટીવીમાંથી પૈસામાંથી ઘર ચાલતું. નિરાશાઓ અને સંઘર્ષ વચ્ચે પણ અનુરાગનું પેશન ક્યારેય ઢીલું ન પડ્યું એટલે એમની ગાડી ક્રમશઃ એમણે ઈચ્છી હતી એ દિશામાં ચાલવા લાગી.

Anurag with younger brother Abhinav Kashyap

અનુરાગ કશ્યપ ‘ન્યુ વેવ ફિલ્મમેકર’ ગણાયા, જ્યારે નાના ભાઈ અભિનવે વર્ષો પછી સાવ સામે છેડે જઈને ‘દબંગ’ જેવી હાડોહાડ મસાલા ફિલ્મ બનાવીને ડિરેક્ટર તરીકે ધમાકેદાર શરૂઆત કરી. ‘દબંગ’ અને ‘રાઉડી રાઠોડ’ બન્નેમાં ઉત્તર ભારતનું ગ્રાામ્ય બરછટપણું છે.

એક ઈન્ટરવ્યુમાં અનુરાગ કશ્યપ કહે છે, ‘વિશાલ ભારદ્વાજ, તિગ્માંશુ ધુલિયા અને હું ફિલ્મોમાં ગ્રામ્ય બરછટપણું પેશ કરીએ છીએ, પણ અમારા ત્રણેયમાંથી એકેયને બોક્સઓફિસ પર પ્રચંડ સફળતા આજ સુધી મળી નથી. હવે થયું છે એવું કે ‘દબંગ’ અને ‘રાઉડી રાઠોડ’ની સુપરડુપર સફળતાને કારણે ઓડિયન્સને અમારી ફિલ્મોમાં દર્શાવાતાં પ્રમાણમાં વધારે વાસ્તવિક એવા ગ્રામ્ય માહોલમાં ધીમે ધીમે રસ પડવા માંડ્યો છે. ઓડિયન્સનો ટેસ્ટ કંઈ રાતોરાત એક ફિલ્મથી બદલાયો નથી. પ્રેક્ષકોને બીબાંઢાળ ફિલ્મોથી અલગ જોતાં કરવાનો જશ જો આપવો જ હોય તો તમે વિશાલ ભારદ્વાજનું નામ લઈ શકો, દિબાકર બેનર્જીનું નામ લઈ શકો... પણ મારા હિસાબે ખરી કમાલ તો રાજુ હિરાણીએ કરી છે. એ માણસે ‘મુન્નાભાઈ’ સિરીઝ અને ‘થ્રી ઈડિયટ્સ’ બનાવીને આર્ટ્સ અને કોમર્સ વચ્ચે જે જબરદસ્ત બેલેન્સ કર્યુર્ં છે જેવું અમારામાંથી કોઈ કરી શક્યું નથી. હિરાણી ઓડિયન્સને પ્રચંડ માત્રામાં આકર્ષી શકે છે અને સાથે સાથે પોતાને જે કહેવું હોય એ કહી પણ દે છે.’

અનુરાગ કશ્યપને ઊંડે ઊંડે આશા છે કે ‘ગેન્ગ્સ ઓફ વાસેપુર’ કદાચ આટર્સ અને કોમર્સનો સંગમ કરી શકશે. આ ફિલ્મ આવતા મહિને યુરોપમાં મોટા પાયે રજૂ થવાની છે. વિદેશી ઓડિયન્સને આ પ્રકારની ભારતીય માટીની ખૂશ્બુ ધરાવતી, સ્થાનિક સેન્સિબિલિટીવાળી ફિલ્મો જ આકર્ષી શકે. આ પ્રકારની ફિલ્મોમાં દેખાડાતી દુનિયા એમના માટે નવી છે. જરૂરી નથી એ દરિદ્ર અને ગંદીગોબરી જ હોય.

અનુરાગ કશ્યપ હાલ ‘મોન્સૂન શૂટઆઉટ’ નામની ફિલ્મ પર કામ કરી રહ્યા છે. આ સિવાય એમના બે ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ્સ છે. એક છે, ‘બોમ્બે વેલ્વેટ’ અને બીજી, ‘દોગા’. સાઠના દાયકાનું પશ્ચાદભૂ ધરાવતી ‘બોમ્બે વેલ્વેટ’ એક ખર્ચાળ ફિલ્મ બની રહેવાની.  અનુરાગ પચાસ વર્ષ પહેલાનું ફોર્ટથી માહિમ સુધીનું બોમ્બે પડદા પર રિક્રિયેટ કરવા માગે છે. આ ફિલ્મનું શૂટિંગ આવતા એપ્રિલથી શરૂ થશે અને ઘણું કરીને રણબીર કપૂર એનો હીરો હશે. ‘દોગા’ ક્રિસ્ટોફર નોલનની ખૂબ વખણાયેલી (બેટમેનવાળી) ‘ધ ડાર્ક નાઈટ’ પ્રકારની ફિલ્મ હશે. મુંબઈનું લોકાલ ધરાવતી આ ફિલ્મ પણ ખૂબ પૈસો માગી લે એવી છે. ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં અનુરાગ કશ્યપનું સ્ટેટસ હવે ખાસ્સું વધ્યું છે એટલે એમને મસમોટું ફાયનાન્સ અવેલેબેલ થઈ રહ્યું છે. ટોપ સ્ટાર્સ પણ એમની સાથે કામ કરવા તૈયાર થઈ રહ્યા છે. અનુરાગ કશ્યપ જેવા વેગળા ફિલ્મમેકરને નાણાં અને કાસ્ટિંગના મામલે ઝાઝી ચિંતા ન કરવી પડે એ ખરેખર ખૂબ સારી નિશાની છે!

શો-સ્ટોપર

મારો ચહેરો પોસ્ટર પર જોઈને લોકોનાં ટોળેટોળાં ફિલ્મ જોવા ઉમટી પડે એવું ક્યારેય નહોતું, પણ ‘ફરારી કી સવારી’ પછી બોક્સ ઓફિસ પર મારી પોઝિશન બહુ સ્ટ્રોન્ગ થઈ જવાની. 

-  શર્મન જોશી (એક્ટર)

વાત્સલ્ય, વિદ્રોહ અને વિકૃતિ

દિવ્ય ભાસ્કર રવિવાર પૂર્તિ ૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧

સ્લગઃ મલ્ટિપ્લેક્સ

આ અઠવાડિયે રિલીઝ થયેલી બે લેટેસ્ટ ફિલ્મોમાં બાપ-દીકરીના સંબંધો કેન્દ્રમાં છે, પણ એકમાં વહાલને બદલે વિદ્રોહ છે અને બીજીમાં વાત્સલ્યનું સ્થાન વિકૃતિએ લીધું છે.

યોગાનુયોગ જુઓ. આ અઠવાડિયે રિલીઝ થયેલી બે ફિલ્મો ‘બોલ’ અને ‘ધેટ ગર્લ ઈન યલો બૂટ્સ’માં પિતા અને પુત્રીનો સંબંધ કેન્દ્રમાં છે. પહેલી પાકિસ્તાની ફિલ્મ છે અને બીજી, ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ્સમાં મહાલતા ઈન્ટરનેશનલ ઓડિયન્સને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી છે. સામાન્ય રીતે આપણે ફિલ્મોમાં બાપદીકરીના જે સંવેદનો જોવા ટેવાયેલા છીએ તેનાથી આ બન્ને ફિલ્મો જોજનો દૂર છે. બેમાંથી એકેયને ‘બાબુલ કી દુવાંએ લેતી જા... ’ પ્રકારની લાગણીઓ સાથે નહાવા-નિચોવાનો સંબંધ નથી. વાત્સલ્યનાં સંવેદનો અને પિતૃપ્રેમની કુમાશ એટલે શું વળી? અહીં તો જ્વાળામુખીની જેમ ફાટતો વિદ્રોહ છે યા તો ત્રાસ થઈ આવે એવી વિકૃતિ છે.

‘બોલ’ એટલે મોઢું ખોલ, વાત કર, મનમાં જે હોય તે વ્યકત કર. ફિલ્મના ડિરેક્ટર છે શોએબ મન્સૂર. તેમણે ૨૦૦૭માં ‘ખુદા કે લિયે’ નામની કરીઅરની સૌથી પહેલી ફિલ્મ બનાવી હતી, જે આતંકવાદના વિષય પર આધારિત હતી. ‘ખુદા કે લિયે’ એટલી

Shoaib Mansoor



અફલાતૂન ફિલ્મ હતી કે શોએબ મન્સૂર જેવો ટેલેન્ટેડ રાઈટર-ડિરેક્ટર પેદા કરનાર પાકિસ્તાનની આપણને ઈર્ષ્યા થઈ આવે. ‘બોલ’ શોએબની બીજી ફિલ્મ છે, જે ‘ખુદા કે લિયે’ કરતાં તદ્દન વેગળી છે અને ખાસ્સી અસરકારક છે. આ બે ફિલ્મો પરથી શોએબ મન્સૂરની એક ફિલ્મમેકર તરીકેની તાસીર સુરેખપણે ઉપસી આવે છે. આ ફિલ્મો સ્પષ્ટ કરી આપે છે કે શોએબ મન્સૂર સિનેમાના માધ્યમને તેઓ પૂરેપૂરી ગંભીરતાથી લે છે. પાવરફુલ સ્ટોરીટેલિંગ, કમર્શિયલ સેટઅપ અને મનોરંજનક તત્ત્વો અકબંધ રાખીને એમને ઓડિયન્સને વિચારતા કરી મૂકે એવી ફિલ્મો બનાવવામાં રસ છે.

‘બોલ’માં દીકરાનું મોઢું જોવાના ધખારાને કારણે સાત-સાત દીકરીઓની લંગાર ખડી કરી દેતા અને એક જડભરત હકીમની વાત છે. આ વિષય શહેરી ભારતીયોને આઉટડેટેડ લાગશે, પણ આપણાં ગામડાંમાં કે ઈવન નાનાં નગરોમાં આજે પણ દીકરો મેળવવાના આશામાં એક પછી એક દીકરીઓ જણ્યા જતા નમૂનાઓ જોવા મળે છે. ‘બોલ’ના હકીમને આખરે દીકરો નસીબ તો થાય છે, પણ એ જન્મજાત હીજડો છે. હકીમ એને ધિક્કારે છે, પણ લાચાર મા અને મોટી બહેનોને એ જેવો છે એવો ખૂબ વહાલો છે. હકીમ આખરે પોતાના આ સ્ત્રૈણ દીકરાના શા હાલહવાલ કરે છે?

Manzar Sehbai : Oh father....

ખેર, આ તો ફિલ્મની અડધી જ વાર્તા થઈ. બાપ પોતાના જૂનવાણી અને સગવડીયા વિચારોનો ગુલામ છે. કંગાલિયતની ખીણમાં ધકેલાઈ ચૂકેલા પરિવારને એ જાણેઅજાણે સહન ન થઈ શકે એવા આઘાતો આપતો જાય છે. મોટી દીકરી ઝૈનબ (અભિનેત્રી હુમૈમા મલિક, બહોત અચ્છે) સમજુ છે, પ્રગતિશીલ છે, પણ બાપને એની આંખોમાં બગાવત દેખાય છે. બાપ-દીકરી વચ્ચે સતત ઘર્ષણ થતું રહે છે અને આખરે....



Iman Ali : Pakistani Umrao Jaan



હિન્દી ફિલ્મો સુપરહિટ ગીતો આપીને તરખાટ મચાવનાર પાકિસ્તાની પ્લેબેક સિંગર આતીફ અસલમે ‘બોલ’માં હીરોગીરી કરી છે. આખી ફિલ્મમાં આતીફનો ચહેરો રંધો મારેલા પાટિયા જેવો સપાટ રહે છે અને અભિનયના મામલામાં એ સૌથી નબળો પૂરવાર થાય છે. શોએબ મન્સૂરને ડિરેક્ટ કરેલી ફિલ્મોમાં આમેય અસલી હીરો એ પોતે જ હોય છે. હકીમ બનતા મંઝર સેહબી અને તવાયફની ભુમિકા અદા કરનાર ઈમાન અલી (જે ‘ખુદા કે લિયે’ની લીડ હિરોઈન હતી) એટલાં ઈન્ટરેસ્ટિંગ અદાકારો છે કે બોલીવૂડે તાત્કાલિક આ બન્નેને ઈમ્પોર્ટ કરી લેવાં જોઈએ. ‘બોલ’માં ભલે ‘ખુદા કે લિયે’ જેવી ઝમક ન હોય (આ બે ફિલ્મોની સરખામણી જ ન કરવી જોઈએ, ખરેખર તો), પણ તોય એ જોવી ગમે તેવી છે. હા, ફિલ્મ લાંબી જરૂર છે.

એમ તો ‘ઘેટ ગર્લ ઈન યલો બૂટ્સ’ માંડ દોઢેક કલાકની હશે, પણ તોય કેટલી લાંબીલચ્ચ લાગે છે. રાઈટર-ડિરેક્ટર-પ્રોડ્યુસર અનુરાગ કશ્યપ ઓડિયન્સને ચોંકાવી દેવામાં માહેર છે. ‘દેવ.ડી’માં એણે દેવદાસપારોચંદ્રમુખીને ને એકવીસમી સદીમાં ઈમ્પ્લાન્ટ કર્યા હતાં અને એટલી ‘હટ કે’ ફિલ્મ બનાવી હતી કે સાહિત્ય કૃતિ ‘દેવદાસ’માં રહેલી માસૂમિયત અને મુગ્ધતાની વાટ લાગી ગઈ હતી.



Anurag Kashyap - Kalki Koechlin



બાપ અને સંતાન વર્ષો પહેલાં વિખૂટાં પડી ગયાં હોય, સંતાન જુવાન થાય એટલે બાપની શોધમાં નીકળે અને આખરે બન્નેનો મેળાપ થાય આ ચવાઈને ચુથ્થો થઈ ગયેલી થીમને કેટલી જુદી રીતે પેશ કરી શકાય? ‘ધેટ ગર્લ ઈન યલો બૂટ્સ’ આ સવાલનો જવાબ છે. આ ફિલ્મમાં બ્રિટીશ યુવતી અર્જુન પટેલ નામના પોતાના પિતાને શોધવા મુંબઈ આવે છે અને એક મસાજપાર્લરમાં કામ કરવા માંડે છે. મસાજ-કમ-સેક્સ પાર્લરનું ફિલ્ડ જ એવું છે કે ભમરાળાં દશ્યો વગર ચાલે નહીં. સ્ક્રિપ્ટ કી ડિમાન્ડ, યુ સી. હિન્દી (આમ તો હિંગ્લીશ) ફિલ્મોમાં ક્યારેય કલ્પના કરી ન હોય એવાં સેક્સના જુગુપ્સાપ્રેરક (સજેસ્ટિવ) દશ્યોની અહીં ભરમાર છે. ફિલ્મનો અંત તો ઓર ઘૃણાસ્પદ છે. આ મેનિપ્યુલેટિવ ફિલ્મમાં જોકે કેટલાંય પાત્રો અને ટ્રેક્સ અર્થહીન પૂરવાર થાય છે.અનુરાગ કશ્યપ પાવરફુલ ફિલ્મમેકર છે, પણ ‘ધેટ ગર્લ ઈન યલો બૂટ્સ’ એમની નબળી ફિલ્મોમાંની એક ગણાશે.

બીબાંઢાળ ફિલ્મોથી કશુંક અલગ અને મજાનું જોવું હોય તો ‘બોલ’ જોઈ શકાય. ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ્સમાં દેખાડાતી અતરંગી ફિલ્મોમાં જો તમને મજા પડી જતી હોય તો જ ‘ધેટ ગર્લ...’ હિંમત કરવી. બાકી કોઈ પણ જાતનું જોખમ ન લેવું હોય અને માત્ર મસાલો એન્જોય કરવો હોય તો કરીના કપૂરના ઠુમકા ને ‘બોડીગાર્ડ’ સલમાનના ઝટકા તો છે જ!

શો સ્ટોપર

ઈન્સાન કો મારના ઝુલ્મ હૈ તો પૈદા કરના ક્યૂં નહીં?

- ‘બોલ’નો એક સંવાદ