Sunday, April 8, 2012

સંબંધોની સાપસીડી


 દિવ્ય ભાસ્કર - રવિવાર પૂર્તિ  - ૮ એપ્રિલ ૨૦૧૨

સ્લગઃ મલ્ટિપ્લેક્સ

મોના કપૂરનાં બેસણામાં આખી ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રી સફેદ ડિઝાઈનર વસ્ત્રો પહેરીને, ડાર્ક ગોગલ્સ ચડાવીને ઉમટી પડી હતી. બધા હતા, પણ શ્રીદેવી કે એની દીકરીઓ એક પણ જગ્યાએ ભુલેચુકેય ન દેખાઈ. આમેય એક ‘અધર વુમન’ પતિની પહેલી પત્નીનાં બેસણામાં ક્યા સંબંધે આવે? કયો નાતો નિભાવવા આવે? 


Mona Kapoor



નિયતિને ક્રૂર મજાક કરવામાં શો આનંદ આવતો હશે? આવતે મહિને, ૧૮ મેએ, અર્જુન કપૂર નામનો જોશીલો નવયુવાન ‘ઈશકઝાદે’ નામની ફિલ્મથી બોલીવૂડમાં વાજતેગાજતે લોન્ચ થઈ રહ્યો છે અને માર્ચમાં એની માતા કેન્સરથી પીડાઈને જીવ ગુમાવે છે. આપણે મોના કપૂરની વાત કરી રહ્યા છીએ. મોના કપૂર એટલે જાણીતા પ્રોડ્યુસર બોની કપૂરની પ્રથમ પત્ની અને અનિલ કપૂરનાં મોટાં ભાભી. થોડા દિવસો પહેલાં ફક્ત ૪૯ વર્ષની કાચી ઉંમરે એમનું અવસાન થયું. મોના કપૂર ખુદ ભલે ખૂબ જાણીતી હસ્તી નહોતી પણ એમની કહાણી કોઈ મેલોડ્રામેટિક ફિલ્મથી કમ નથી.

બોની કપૂર સાથે એરેન્જ્ડ મેરેજ કરીને સાસરે આવી ત્યારે મોનાની ઉંમર માત્ર ૧૯ વર્ષ હતી. કોલેજનું પગથિયું પણ એણે ચડ્યું નહોતું. બોની એના કરતાં દસ વર્ષ મોટા. મોના એક આદર્શ ગૃહિણીની જેમ સાસુસસરાની કાળજી લેતી, ઘર સાચવતી અને બન્ને બાળકો અર્જુન અને અનુશાની પણ સંભાળ લેતી. ‘મિસ્ટર ઈન્ડિયા’ની સુપર સફળતા પછી બોનીએ જાણે ‘મુગલ-એ-આઝમ’ બનાવતા હોય એવા તોરમાં ‘રૂપ કી રાની ચોરોં કા રાજા’ નામની મોંઘીદાટ ફિલ્મ બનાવી. ફિલ્મ બોક્સઓફિસ પર ઊંધા મોંએ પછડાઈ અને બોનીની હાલત ખરાબ થઈ ગઈ. દરમિયાન એક બીજી વાત બની. બોની કપૂરની ફેવરિટ એક્ટ્રેસ શ્રીદેવી સાઉથની હતી એટલે મુંબઈમાં એનું ઘર નહોતું. એ ફાઈવસ્ટાર હોટેલમાં રહેતી હતી, પણ એ હોટલમાં બોમ્બ બ્લાસ્ટ થયો પછી એ બોની કપૂરના ઘરે રહેવા આવી ગઈ. બોનીને એ પોતાનો ભાઈ ગણતી અને રાખડી સુધ્ધાં બાંધતી એટલે મોના નિશ્ચિંત હતી.

Boney Kappor - Shridevi

... પણ લગ્નનાં તેર વર્ષ પછીની એક એક સુંદર સાંજે બોનીએ ફિલ્મી અંદાજમાં ધડાકો કર્યોઃ હું શ્રીદેવીના પ્રેમમાં  છું... અૌર વો મેરે બચ્ચે કી મા બનનેવાલી હૈ. પત્યું. મોનાએ પછી એક ઈન્ટરવ્યુમાં કહેલું,‘મેં એકસ્ટ્રા-મેરિટલ અફેર વિશે માત્ર સાંભળ્યું હતું અને વાંચ્યું હતું, પણ મારાં ખુદના જીવનમાં આ બન્યું ત્યારે હું હલી ગઈ. મારાં લગ્નજીવન પર એ જ ઘડીએ પૂર્ણવિરામ મૂકાઈ ગયું. પતિપત્નીના સંબંધમાં સૌથી પહેલું પહેલું સ્થાન રિસ્પેક્ટનું હોય, વિશ્વાસનું હોય. પ્રેમ તો એના પછી આવે... પણ માણસ સમયની સાથે બદલાઈ જતો હોય છે. બોનીને બીજા કોઈની જરૂર હતી, મારી નહીં. શ્રીદેવી ઓલરેડી પ્રેગનન્ટ થઈ ગઈ હતી એટલે અમારા લગ્નસંબંધને સેકન્ડ ચાન્સ આપવાનો સવાલ જ ક્યાં હતો?’

બોનીનાં માબાપ અને મોટા ભાગનો પરિવાર મોનાની પડખે ઊભા રહ્યાં. અનિલ કપૂરે દહીંદૂધ બેયમાં પગ રાખ્યા. મોના વટથી દીકરી બનીને દસદસ વર્ષ સુધી સાસરાના ઘરમાં રહી અને બોનીશ્રીદેવીએ નોખું ઘર માંડ્યું. એક થિયરી કહે છે કે બોનીને ખરેખર તો શ્રીદેવીના રૂપિયામાં રસ હતો. ‘રૂપ કી રાની...’ના ધબડકા પછી આર્થિક સંકટમાંથી બહાર આવવા માટે એણે શ્રીદેવી નામની આર્થિક સીડીનો ઉપયોગ કરી લીધો. બીજી થિયરી કહે છે કે  બોની ધર્મેન્દ્રની જેમ બન્ને પત્નીઓ સાથે સંબંધ નિભાવવા માગતો હતો, પણ શ્રીદેવીને એ મંજૂર નહોતું. મોનાએ હિંમત ટકાવી રાખી. એણે કહેલું, ‘દુનિયા બડી ક્રૂર છે. મારાં બેય નાનકડાં બચ્ચાંને સ્કૂલમાં સાથે ભણતાં છોકરાંવ ટોણાં મારતાં. એ રડતાં રડતાં ઘરે આવતાં, પણ ધીમે ધીમે એ મજબૂત બનતાં ગયાં. લોકો મારી સરખામણી શ્રીદેવી જેવી સુપરસ્ટાર સાથે કરતાં. હું રહી ગૃહિણી. મારી પાસે હિરોઈન જેવું ફીગર ક્યાંથી હોય? લોકો મને સલાહ  આપતાઃ તું વજન કેમ ઘટાડતી નથી? સ્પામાં કેમ જતી નથી? સદનસીબે મારા પિયરીયા અને સાસરિયાનો મને સતત ટેકો હતો. મને સમજાઈ ગયું કે મારે મારી આગવી ઓળખ ઊભી કરવી જ પડશે. મેં સમજી લીધું લીધું હતું કે જે માણસ પોતાના જીવનમાં મને સ્થાન આપવા માગતો નથી એનું મારા જીવનમાં કોઈ સ્થાન ન હોઈ શકે. નિષ્ફળ મારો સંબંધ ગયો હતો, હું નહીં.’



મોનાએ પોતાની બહેન સાથે ટીવી પ્રોડક્શનમાં જંપલાવ્યું. ‘યુગ’, ‘કૈસે કહૂં?’ જેવી કેટલીય સિરિયલો બનાવી. એ પછી ફ્યુચર સ્ટુડિયો નામની જગ્યા વિકસાવી. બે બિલ્ડિંગમાં ફેલાયેલી આ જગ્યામાં એકસાથે બારબાર સેટ પર શૂટિંગ થઈ શકે છે. મોનાનાં સંતાનો એની સાથે જ રહ્યાં, પણ પિતાને એ છૂટથી હળતામળતાં, ટૂર પર સાથે ફરવા જતા. વખત વીતતા બોની પ્રત્યે મોનાના મનમાં કોઈ કડવાશ નહોતી રહી. સંતાનોને એના પિતાથી દૂર રાખવાની ક્રૂરતા આમેય એ કરી શકે એમ નહોતી. સંતાનનાં જીવનમાં માતાની જેમ પિતાનું સ્થાન પણ કોઈ લઈ શકતું નથી તે સત્ય એ બરાબર સમજતી હતી.

મોના બહિર્મુખ સ્ત્રી હતી અને એનું સોશ્યલ સર્કલ  ખૂબ મોટું હતું. પુરુષો સાથે એની દોસ્તી પણ થઈ, પણ બીજી વખત લગ્ન કરવાનું એણે ક્યારેય વિચાર્યુર્ નહીં.  એ છેલ્લે છેલ્લે કહ્યા કરતી કે, મારી જિંદગી રોલરકોસ્ટર જેવી રહી છે  મોટે મોટેથી હસીને ચિચિયારીઓ પાડવાનું મન થાય, જીવ તાળવે ચડી જાય, ઊલટી જેવું લાગે. પણ એક વાત નક્કી છે. મારી લાઈફમાં હવે પીડાનું નામોનિશાન નથી...

ખેર, પીડા તો આવી જ. છેલ્લે જીવલેણ કેન્સરના રૂપમાં આવી. મોનાનાં બેસણામાં આખી ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રી સફેદ ડિઝાઈનર વસ્ત્રો પહેરીને, ડાર્ક ગોગલ્સ ચડાવીને ઉમટી પડી હતી. બધા હતા, પણ શ્રીદેવી કે એની દીકરીઓ એક પણ જગ્યાએ ભુલેચુકેય ન દેખાઈ. આમેય એક ‘અધર વુમન’ પતિની પહેલી પત્નીનાં બેસણામાં ક્યા સંબંધે આવે? કયો નાતો નિભાવવા આવે?

Arjun Kapoor with 'matki'


કઠણાઈ જુઓ. ‘ઈશકઝાદે’ના પ્રોડ્યુસર યશરાજ બેનર તરફથી મોનાના દીકરા અર્જુનને કહેવામાં આવ્યું હતુંઃ તને અમે સ્ટાર તરીકે લોન્ચ કરી રહ્યા છીએ, તું જાહેરમાં આ રીતે મિડીયા સામે શોકાતુર ચહેરે વારેવારે દેખાય એ બરાબર નથી! આને ક્રૂરતા કહીશું કે પ્રોફેશનલ શિરસ્તો? મોના કપૂર દીકરાને મોટા પડદે જોવા માટે રોકાઈ નહીં. ફિલ્મ રિલીઝ થશે ત્યારે અર્જુન પોતાના જીવનનો સૌથી મોટા દિવસને એન્જોય કરવાને બદલે માને ભયાનક તીવ્રતાથી મિસ કરવાનો એ તો નક્કી.

શો-સ્ટોપર

આઈ લવ, લવ, લવ આમિર ખાન. આ એક એવો એક્ટર છે જેની સાથે મને વારંવાર કામ કરવાનું મન થાય છે. હી ઈઝ ધ બિગેસ્ટ એન્ડ ધ બેસ્ટ!


- કરીના કપૂર 

Friday, April 6, 2012

બળકટ બોલી... કસદાર કવિતા


                                                                      ચિત્રલેખા - અંક તા. ૧૬ એપ્રિલ ૨૦૧૨ 
કોલમઃ વાંચવા જેવું 


                                                                                 
થોડા મહિના પહેલા કેરળના શ્રી પદ્મનાભસ્વામી મંદિરમાંથી ગણ્યો ગણાય નહીં અને વીણ્યો વીણાય નહીં એટલો અઢળક ખજાનો જડી આવ્યો હતો, યાદ છે? કોઈને કલ્પના સુધ્ધાં નહોતી કે સોળમી સદીનું આ સાધારણ દેખાતું મંદિર આટલી બધી સમૃદ્ધિ સાચવીને બેઠું હશે.

‘મસ્ત કલંદર’ પાલણપુરીનું આ ‘પાલણપુરી બોલીકા બગીચા’ પુસ્તક વાંચશો તો તમારા મનમાં કંઈક આવી જ લાગણીની સાથે સવાલ પણ જાગશેઃ આપણા જ ગુજરાતની આ  લોકબોલી આટલી બળકટ કવિતા પેદા કરી શકતી હશે એની અત્યાર સુધી ખબર કેમ ન પડી! અહીં મજા એકલી લોકબોલીનો નહીં, કવિના કૌવતની પણ છે. આ પુસ્તક હાથમાં લેશો એટલે જીવન, માનવપ્રકૃતિ, સંબંધો, સામાજિક વિસંગતિ, રાજકીય પરિસ્થિતિ, રમૂજ અને એવા તો કેટલાય ઈલાકામાંથી આપોઆપ પરિભ્રમણ થતું જશે અને પાલનપુરની માટીની ખુશ્બુ મનને તરબતર કરતી જશે.

 કેવો છે આ કળિયુગ? કેવી છે આ દુનિયા? કવિનું એક ઘા ને બે કટકા જેવું વર્ણન સાંભળોઃ


તેજ છુરી   ધાર હે દુનિયોં
ભાઈ! ઘણી મક્કાર હે દુનિયોં.

કોંમ પળે તો કોંમ નો આવે
મતલબ મેં હુંશિયાર હે દુનિયોં.

ભીતર ઈસકે લાઈ બલે હે
બાર સી ઠંડી ગાર હે દુનિયોં.

શું જમાનો બદથી બદતર થઈ રહ્યો છે?

લાજ સરમ કૂં રખદેગા જે નેંવો પર
ખાટેગા એ મોંન આ દુનિયોં દેખેગી

સીધે સાદે મોંણસ મૂરખ વાજીંગે
વિકરીંગે બેઈમોંન આ દુનિયોં દેખેગી 




વિકરીંગે એટલે વકરશે. આવા કપરા સમયમાં એક સીધોસાદો માણસ કેવી રીતે જીવે? કવિ સલાહ આપે છેઃ

જે નિફ્ફટ હેં, હરોંમી હેં, જે ગરજૂ હેં ને જૂઠેં હેં
તેરા તંબૂ ઈનોં સી દૂર તોંણીજે ભલા મોંણસ.

ખરેખર, પૈસા માટેની ઘેલછા આદમીને બરબાદ કરી નાખે છે. જોકે જીંદગી ધૂણધાણી કરવાનું કામ કર્કશા પત્ની પણ સરસ રીતે કરી આપતી હોય છે! સાંભળોઃ

એ ભાઈ! જિસકા નોંમ હેં પૈસોંકી હાયહાય!
દુનિયો મેં નીં હેં કોઈ દવા ઈસકી ખાજકી.

મોલા! તૂં એ ગરીબકે બખ્શીજે સઊ ગુને
જિસકૂં મિલી હૈ બાઈળી ભૂંડે મિજાજકી.



કોઈ અળવીતરી નાર તો પોતાનો આદમી આડાટેઢા રસ્તેથી  પૈસા કમાય તોય ગર્વ અનુભવતી હોય છે!

સટ્ટે જુર સી કે મિલેં લોંચ સી અપણ
રુપિયે મિયોં કમોંય હેં, બીબી કૂ નાજ હેં. 

મોટા ભા થઈએ એટલે સમાજમાં વાહવાહી તો થાય, પણ ખબરદાર ગુમાન કર્યું છે તો! કારણ?

રાવણ કેવા જોરાવર થા દસદસ માથોંવાલા
રોંમને રેતૂમેં રગદોલા કરનાખા મૂં કાલા
સીરા કરનેં ગિયા એ મૂરખ! હો ગઈ ઉસકી થૂલી
તૂ કઈ વાળીકી મૂલી? 

આ ગઝલોમાં પ્રેમના અર્થહીન ટાયલાં નથી, પણ સચોટ નિરીક્ષણો છે, જિંદગીના ખાટામીઠા અનુભવો અને કિસ્મતની કઠણાઈઓમાંથી પસાર થયા પછી જ ખીલી શકે એવી સૂક્ષ્મ જીવનદષ્ટિ છે અને ચાબૂક જેવી અભિવ્યક્તિ છે. મારવાડી, સિંધી, ગુજરાતી અને ફારસીના અપભ્રંશ શબ્દોના મિશ્રણ જેવી આ બરછટ બોલીમાં કવિ સોંસરું લક્ષ્યવેધ કરી શક્યા છે.

‘મસ્ત કલંદર’ પાલણપુરી ઉર્ફ મુસાફિર પાલણપુરી ‘ચિત્રલેખા’ને કહે છે, ‘પાલણપુરી બોલીના આદિકવિ લશ્કરખાન બલોચની રચનાઓ હું નાનપણથી સાંભળું. એનાથી પ્રભાવિત થઈને મેં કવિતા લખવાનું શરૂ કર્યું. ભારતમાં હજારો લોકબોલી છે, પણ જેમાં કવિતા થઈ શકે એવી લોકબોલી જૂજ છે. મજાની વાત એ છે કે ગઝલના પ્રચલિત છંદોને પાલણપુરી બોલીમાં સરસ રીતે ઉતારી શકાય છે.’

ઉંમર ખૈયામની ફારસી રુબાઈઓને પાલણપુરી બોલીમાં ઢાળીને કવિએ સરસ કામ કર્યું છે. કવિ બધું કેવળ વક્રદષ્ટિથી જ જુઌણુ૧ે છે એવું નથી, એ મજાનું હ્યુમર પણ પેદા કરી જાણે છે. ઉદાહરણ તરીકે, આ ઉખાણુંઃ

સીધા હોય તો સુન્નેં જેવા ઊંધા સાવ કસાઈ 
 લાખોં મેં કોઈ રૂડા નિકલે બોલો એ કુંણ ભાઈ?

 સુન્ને જેવા એટલે સોના જેવા. જવાબ છે, જમાઈ!

 પાલણપુરી બોલીના આ બગીચામાં ધરાઈને સમય વ્યતીત કરવા જેવો છે. આ બોલી આમ તો સ્વયંસ્પષ્ટ છે, પણ છતાંય હવે પછીની આવૃત્તિમાં અમુક અઘરા લાગતા શબ્દોના અર્થ ફૂટનોટ તરીકે મૂકાય તો બગીચો ઓર રળિયામણો બનશે.

૦ ૦ ૦


પાલનપુરી બોલીકા બગીચા

કવિઃ ‘મસ્ત કલંદર’ પાલણપુરી

 પ્રકાશકઃ સુકૂન પબ્લિકેશન, ‘સુકૂન, જૂના ડાયરા, સલીમપુરા પાસે, પાલનપુર  ૩૮૫૦૦૧

ફોનઃ (૦૨૭૪૨) ૨૬૩૬૭૭

કિંમતઃ  રૂ. ૧૦૦ /

પૃષ્ઠઃ ૧૭૮


Wednesday, April 4, 2012

Prachi and Parshv


Prachi And Parshv Slideshow: Shishir’s trip to Ahmedabad, Gujarat, India was created by TripAdvisor. See another Ahmedabad slideshow. Create your own stunning free slideshow from your travel photos.

Prachi and Parshv


Untitled Album Slideshow: Shishir’s trip to Ahmedabad, Gujarat, India was created by TripAdvisor. See another Ahmedabad slideshow. Create a free slideshow with music from your travel photos.

My Kid... Shantanu!


Shantanu at Home Slideshow: Shishir’s trip to Mumbai, Maharashtra, India was created by TripAdvisor. See another Mumbai slideshow. Create your own stunning free slideshow from your travel photos.

Our Diu Trip!! (2010)


My Diu Trip Slideshow: Shishir’s trip to Diu, Daman and Diu, India was created by TripAdvisor. See another Diu slideshow. Create your own stunning slideshow with our free photo slideshow maker.

Matheran Trip


Matheran Trip!! Slideshow: Shishir’s trip to Matheran, Maharashtra, India was created by TripAdvisor. See another Matheran slideshow. Create your own stunning free slideshow from your travel photos.